«راز»ی که در دلم جای گرفت

شبکه 4 امشب آخرین  بخش  برنامه راز را پخش می کند. برنامه ای که بدون اغراق در این چند ساله بی نظیر بود و باید آن را جزو ناپرهیزی های رسانه ملی یاد کرد!

تنوع موضوعات پرداخته شده و صد البته گفته شدن حرف های جدید و دلچسب و پرداختن خوب، نه سطح پایین، نه سطح بالا باعث شد خیلی ها پای این برنامه ولو تا نیمه های شب بنشینند. ای کاش آنقدر که برای برنامه های مزخرفی همچون 90 وقت می گذارند، برای برنامه های این چنینی هم زمان تخصیص دهند. ولی به گمانم این دست آرزوها را باید با خودمان به گور ببریم، حداقل تا زمانی که این تفکر در و بر رسانه ملی حاکم است.

در این یک ماه در مورد این برنامه ننوشتم چون می خواستم ببینم چه روندی را طی می کند. اما الان به مفید بودن اکثریت لحظات این برنامه اطمینان دارم. اما در این نوشتار قصد کلی گویی را ندارم و نمی خواهم به خود این برنامه بپردازم.حقیقت امر این است که از برنامه دیشب (ابراهیم حاتمی کیا و حسین بهزاد) به وجد آمدم. چون حرف دلم را دیشب از زبان حسین بهزاد شنیدم که به هدف زد.

صحبت، صحبت فیلم سازی دفاع مقدس است. ما در دفاع مقدس سوژه ناب کم نداریم، الگو کم نداریم، حرف برای گفتن بسیار است، واقعیات دفاع مقدس هم چیزی نیست که کسی نداند، اما چه کنیم که از درون مظلومیم! یکی از مظلومیت هایی که به دفاع مقدس و شهدا و رزمندگان و آزادگان و جانبازان صورت گرفته، پرداخت بد و برداشتِ آزادِ آزاد از واقعیات جنگ است. به راستی کدامیک از عملیات های ما به این راحتی که در سریالها و فیلم ها به تصویر کشیده می شوند صورت پذیرفته؟ اصلا مگر جنگ اینگونه که به تصویر کشیده شده پیش رفت؟

بهزاد؛ سیبل خوبی را نشانه گرفت و به خال زد! نسل ما با دیدن این فیلم ها اصلا در ذهنش خطور نمی کند که ما در جنگ، فانسقه و قمقمه آب و بند حمایل و لباس و پوتین و کلاه خود از مشکلهای اولیه ما بوده. کسی باور نمی کند ما مشکل نبود سیم خاردار داشتیم. کسی باور نمی کند بسیاری از رزمندگان بر اثر اصابت تیر مستقیم و نداشتن کلاه خود به شهادت می رسیدند. کسی نبرد در گرمای تابستان خوزستان و سرمای زمستان کردستان را مشکل نمی یابد.

موهای ژل زده و تیپ برق انداخته رزمندگان درون فیلم ها اصلا شرایط بیابانی منطقه را تداعی نمی کند. موتور و ماشین و هلی برد و ادوات هم که به میزان کافی وجود دارد. نگه داشتن خط با چنگ و دندان اصلا قابل تصور نیست، اگر جنگ اینگونه نمایش داده نمیشد، حرکت حسین فهمیده برای ماها حرکتی از روی احساس تلقی نمی شد!

اگر فتح خرمشهر آن گونه که بود بازسازی می شد، نه اینگونه گل و بلبلی! کسی دیگر سوال «چرا بعد از خرمشهر جنگ ادامه پیدا کرد؟» در ذهنش خطور نمی کرد و نخواهد کرد!

من قائل به این نیستم که جنگ آرمانی نشان داده شود، حرف من این است که جنگ آنگونه که بود باید نمایش داده شود تا آنکه نمی داند، اندکی تأمل کند چه می شود که افرادی یک جاده را که قرار بود چند ساعت نگه دارند، هفت روز نگه می دارند، چگونه؟ همه سینه خیز روی جاده خوابیده، بوی عرق، لباسهای از بین رفته، امکانات یک گردان در مقابل چند تیپ مخصوص؛ و دشمن آنقدر ذله می شود که تانک ها چند لحظه می آیند روی جاده و دوری در جای خود می زنند و بر می گردند پایین روی موضع خود، صرفا برای اینکه زیر شنی خود چند رزمنده ای که حفظ جاده را از جان خود مهمتر می دانند را له کنند.

آیا قابل تصور است با وجود فیلمهایی مثل روز سوم مقاومتی که مردم خرمشهر در مقابل ارتش تا دندان مسلح عراق از خود نشان دادند؟

فیلمهایی که در این ده پانزده سال اخیر ساخته شده محورش نه رشادت و مظلومیت رزمندگان و روایت حقیقی یک برهه از جنگ، بلکه روایت عاشقانه پسر و دختری که از قضا پسر در خط مقدم است، به مزخرف ترین شیوه ممکن نمایش داده می شود. این شکاف های بین تصویر و واقعیت تنها مظلومیت و به حاشیه رانده شدن بازماندگان حقیقی جنگ را به ارمغان می آورد.

شما را به خدا ول کنید این جفنگیاتی که در باب قالب های فیلم سازی و فیلم نامه نویسی و … یاد گرفته اید! دلمان برای آن فیلم های دهه اول تنگ شده.